Postacie

Z turniejem od ponad 40 lat związanych jest wiele wybitnych osób, jednak nie byłoby Legnicy Cantat, gdyby nie dwie znaczące postacie, związane z Legnicą: Henryk Karliński oraz Jerzy Liban. Zapraszamy do lektury ich biogramów.

Henryk Karliński

W roku bieżącym mija 39. rocznica śmierci Henryka Karlińskiego, wybitnego muzyka i długoletniego działacza kultury w Legnicy, którego imię nosi obecnie Legnickie Centrum Kultury. Pragniemy więc w skrócie przypomnieć młodszym rocznikom tę znaną i popularną za życia postać oraz jej dorobek. Henryk Karliński urodził się 10 lutego 1922 r. w Częstochowie. H_KarlinskiBył synem Antoniego i Feliksy, córki Walentego i Marianny Chędzińskich z domu Szymala. W 1925 roku urodził się młodszy brat Henryka - Tadeusz. Po dwóch miesiącach jednak zmarł. Przed ukończeniem 8 roku życia zmarła również jego matka. Swoje wykształcenie Henryk Karliński zdobywał we Francji, w Tuluzie. Wojna przerwała jednak dalszą edukację i zmusiła go do zmiany planów. Po powrocie do Polski na krótko zamieszkuje w Częstochowie. W latach 1947-1949 pracował jako nauczyciel w szkole powszechnej, w Dusznikach Zdrój, prowadzonej przez Braci Szkolnych ucząc m.in. języka francuskiego. Dwa lata później osiedlił się w Legnicy. Do roku 1958 pracował kolejno jako nauczyciel i kierownik świetlic w Szkole Podstawowej nr 1 oraz w kilku szkołach średnich. Następnie został zaangażowany do powstałego wówczas Miejskiego Domu Kultury, który w 1966 r. przemianowany został na Legnicki Dom Kultury. W roku 1975 placówkę tę przekształcono w Wojewódzki Dom Kultury i tu Henryk Karliński, mimo długotrwałej i ciężkiej choroby serca, pracował aktywnie do ostatnich chwil swego życia. Zmarł 5 grudnia 1975 r. Jego zainteresowania zawodowe koncentrowały się przede wszystkim na dwóch dziedzinach: teatrze i muzyce, a ściślej na muzyce chóralnej. Omawiając dokonania Karlińskiego w zakresie muzyki należy z jednej strony podkreślić jego działalność dyrygencką, a z drugiej - prace przy organizacji różnorodnych imprez muzycznych, z których część zyskała ogromne znaczenie w życiu kulturalnym miasta i całego regionu. Działalność dyrygencka Henryka Karlińskiego rozpoczęła się jesienią 1949 r., kiedy to założył przy Szkole Podstawowej nr 1 w Legnicy chór "Madrygał". Na początku lat 60. zespół ten przeobraził się w chór mieszany i w tej postaci, prowadzony przez kolejnych dyrygentów, następców Karlińskiego, istnieje i działa do dnia dzisiejszego. Równie wiele uwagi poświęcał popularyzacji i doskonaleniu ruchu chóralnego. Temu właśnie miał służyć, zapoczątkowany przez Niego, Ogólnopolski Turniej Chórów "Legnica Cantat", który ze skromnego Dolnośląskiego Święta Pieśni, zorganizowanego po raz pierwszy w 1967 r., rozrósł się w niedługim czasie do rozmiarów imprezy ogólnopolskiej, cenionej wysoko przez dyrygentów i zespoły chóralne w całym kraju. Henryk Karliński umiał rozbudzać zainteresowanie muzyką w całym jej bogactwie. Większość koncertów chóru "Madrygał" sam opatrywał interesującym komentarzem. Organizował także koncerty i imprezy muzyczne z udziałem wykonawców profesjonalnych. Z jego inicjatywy nawiązane zostały kontakty ze Stowarzyszeniem Polskiej Młodzieży Muzycznej "Jeunesse Musicale de Pologne", zaś rezultatem tej współpracy stały się Dni Muzyki Organowej i Kameralnej, które po raz pierwszy odbyły się we wrześniu 1971 r. Również i ta impreza, organizowana przez ponad 20 lat w Legnicy i innych miastach regionu, przetrwała długo po śmierci jej inicjatora. Osobne miejsce wśród zainteresowań Henryka Karlińskiego zajmowała przeszłość kulturalna Legnicy i Dolnego Śląska. Posiadał w tej dziedzinie dużą wiedzę i stale ją uzupełniał. W efekcie powstał cykl artykułów poświęconych przede wszystkim dziejom kultury muzycznej Legnicy. Były one zamieszczane m.in. w programach koncertowych "Madrygału" oraz Dni Muzyki Kameralnej i Organowej, bowiem w ten sposób zawarte w nich treści stawały się bardziej dostępne ogółowi słuchaczy i mieszkańców miasta. Szczególnym obiektem zainteresowań Karlińskiego była słynna biblioteka muzyczna książąt legnickobrzeskich "Rudolfina", której systematyczne zbadanie próbował zainicjować w środowisku muzykologów. Także i te starania, choć już po Jego odejściu, przyniosły należyte rezultaty w postaci opracowanego przez Anielę Kolbuszewską katalogu zachowanych zbiorów z tej biblioteki. Henryk Karliński był postacią wyjątkową i do dziś z ogromnym szacunkiem i wzruszeniem wspominają Go dawni chórzyści, muzycy i ówcześni działacze kultury. Imponowało Jego całkowite oddanie się pracy i życiowym pasjom, zaś każdy, kto się z Nim zetknął, pozostawał pod wrażeniem jego ogromnej, wszechstronnej wiedzy i umiejętności, a także wytrwałości, z jaką urzeczywistniał swe zamierzenia. Bardziej uważni obserwatorzy widzieli też, pokrywaną szorstkością i pewną dawką uszczypliwości, skromność, dobroć i życzliwość wobec otoczenia.

 

Jerzy Liban

opera-omnia-jerzy-liban-z-legnicyJerzy Liban urodził się w Legnicy ok. roku 1464, zmarł w Krakowie po roku 1546. Był teoretykiem muzyki, kompozytorem, humanistą i grecystą. Studiował w Krakowie i tam też pozostał jako wykładowca na uniwersytecie oraz początkowo kantor, a następnie rektor szkoły parafialnej przy kościele NMP, w której uczył greki, muzyki i prozodii łacińskiej. Należał do znaczniejszych postaci w środowisku intelektualnym Krakowa. Związany był z kręgiem humanistów, głównie Ślązaków, skupionych wokół znanej krakowskiej rodziny Bonerów. Do jego protektorów należeli także m.in. Piotr Tomicki, Piotr Gamrat i Stanisław Hozjusz. Wśród 16 prac Jerzego Libana wydanych w Krakowie drukiem dwa traktaty poświęcone są muzyce: De accentuum ecclesiasticorum exquisita ratione ("O wybornej metodzie stosowania akcentów kościelnych") i De musicae laudibus oratio ("Mowa o pochwałach muzyki"). Odwierciedlają one zarówno jego osobiste zainteresowania i wielką erudycję, jak też kierunki panujące w ówczesnej teorii muzyki. Przykłady muzyczne, zamieszczone w tych rozprawach, są zarazem jedynymi zachowanymi przykładami twórczości muzycznej Libana. Pozwalają one wysoko ocenić zarówno jego uzdolnienia, jak i znajomość kontrapunktu.

ltsk

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego